मन

मन सोचाइ हो । मानव शरीर भित्र लुकेर रहेको दिमागलाई कम्युनिकेट गर्ने आत्मा नै मन हो । हुन त, यो संसारमा माया भनेको के? 
मानवको रहस्य के? जस्ता प्रश्नहरु जटिल हुन् र अलग-अलग परिभाषा निस्कन्छन्, सबै सहि लाग्छन् तर ठेट यो भनेर ठोकुवा गर्न सकिँदैन । यसैप्रकार मन पनि आ-आफ्नो बुझाइ हो, सोचाइ हो, धारणा हो । सबैको अलग प्रकारको हुदो हो !

हाम्रो बुझाइमा मन २ प्रकारको हुन्छ ।
•कोमल मन
•कठोर मन
          कोमल मन यस्तो मन हो जो छिट्टै पग्लिन्छ, गल्ती सजिलै स्विकार्छ र विशेष गरि साना-साना कुरा हरुमा पनि जल्छ/आँसु बनेर बग्छ । त्यसै गरि कठोर मन ठिक विपरित पग्लिदैन, जिद्दी छोड्दैन र जो रुदैन । जिन्दगी भोगेकाहरु भन्ने गर्छन् पहिलो खाले स्वास्नी मानिसको मन रे दोस्रो खाले लोग्ने मानिसको मन रे । मलाइ त त्यस्तो लाग्दैन, किनकी मेरो मन त्यति दरो छैन । आँसु झरिहाल्ने, मन पग्लिहाल्ने । त्यो त पहिलो खाले भएन र ! त्यसैले ती भनाइहरु मलाई ठिक लागेनन् । ठिक नलागेको कुरा भन्न त पाइयो नि ! पाइएन र ?

तर बिडम्बना नेपाली समाजको के छ भने उनिहरुले (ठुलाबडा) बोल्दै गर्दा बिचमै कुरा काटेर थोरै शब्द बोल्दिनुहोस्, सुरु हुन्छ नयाँ काण्ड “ठुलो सँग मुखमुखै लाग्ने, कुरा काट्ने” । यसर्थमा मजाले बुझिन्छ कि कसको मन भित्र के छ । दया या माया । यस्तो कुरा त माथी उल्लेख गरिएकै छैन । आखिर यस्तो खाले मन कस्को ?